Gli errori sono necessari

Gli errori sono necessari

«Gli errori sono necessari, utili come il pane e spesso anche belli: per esempio la torre di Pisa»

Błędy są konieczne, przydatne jak chleb i często również piękne: na przykład Wieża w Pizie

Gianni Rodari urodził się w 1920 roku w miejscowości Omegna (Piemont, około 100 km od Turynu). Tam też ukończył cztery klasy szkoły podstawowej. Po śmierci ojca, wraz z matką i bratem Cesare, przeprowadza się do Gavirate. W 1931 roku mama zapisuje Gianniego do katolickiego seminarium San Pietro Martire di Seveso, jednak szybko zrozumie, że nie jest to droga, którą powinien podążać jej syn.

Nowym pomysłem było liceum humanistyczne a właściwie po włosku

Istituto magistrale inferiore (4 lata; jak gimanzjum) e superiore (3 lata; jak liceum).

Po ukończeniu Istituto magistrale superiore otrzymywało się kwalifikacje do nauczania w szkołach podstawowych. Gianni postanawia kształcić się dalej, w 1939 zapisuje się na filologię na Katolickim Uniwersytecie Najświętszego Serca w Mediolanie. Jednak po paru egzaminach rzuca studia. Wraca do nauczania w małych lombardzkich miasteczkach.

Podczas Drugiej Wojny Światowej początkowo zostaje zwolniony ze służby wojskowej i naucza w miejscowości Uboldo. Jednak po pewnym czasie zostaje wezwany na służbę do szpitala wojskowego w Biaggio. W tych ciężkich czasach dowiaduje się o śmierci swoich dwóch najlepszych przyjaciół – Nino Bianchiego i Amadeo Marvelli oraz o internowaniu brata Cesare w jednym z obozów koncentracyjnych w Niemczech. Nawiązuje kontakty z lombardzkim ruchem oporu, zrzuca mundur i zaczyna działanie w podziemiu. Te zdarzenia będą miały bezpośredni wpływ na jego zaangażowanie polityczne i wstąpienie w roku 1944 do Włoskiej Partii Komunistycznej (PCI – Partito Comunista Italiano)

Po wojnie zostaje dziennikarzem. Początkowo działa w gaziecie L’Ordine Nuovo a od 1947 w L’Unità, zwraca się do najmłodszych czytelników. Od 1950 roku kieruje czasopismem Il Pioniere w Rzymie. W kolejnych latach zostają opublikowane takie jego dzieła jak:

„Il libro delle filastrocche”

„Le avventure di Cipollino” – przygody Cipollina (Szczypiorka) w warzywno-owocowym mieście

„Il manuale del Pioniere” – podręcznik pedagogiczny

W latach 60 jeszcze intensywniej poświęca się pracy z dziećmi i pisze dla nich kolejne dzieła:

„Filastrocche in cielo e in terra”

„Favole al telefono” – historie opowiadane przez pewnego księgowego swojej córce na dobranoc;

„Il pianeta degli alberi di Natale”

“Il libro degli errori”

Oczywiście powyższe pozycje to tylko część dorobku pisarza. Jedną z pozycji, którą mam w mojej włoskiej biblioteczce jest „Il libro dei perché”. Do niej wracam najczęściej. Wierszyki, rymowanki czy przypowieści są krótkie, wystarczy zatrzymać się na 5 minut, przeczytać odpowiedź autora na jedno z wielu pytań i iść dalej przed siebie rozmyślając nad własną odpowiedzią. Cała książka jest zbiorem pytań dzieci i odpowiedzi Gianniego Rodariego, które były publikowane w gazecie l’Unità w cotygodniowej rubryce zatytułowanej właśnie „Il libro dei perché”.

145 pytań i odpowiedzi.

Od tych prozaicznych…

Dlaczego rosną włosy?

Dlaczego nadajemy kwiatom imiona?

Przez te bardziej filozoficzne…

Dlaczego wszyscy czegoś chcemy?

Dlaczego rozmawiamy?

Te życiowe…

Chciałbym wiedzieć, czym jest szczęście i czy możesz być szczęśliwym przez całe życie?

I te kluczowe…

Kto wynalazł mozzarellę?

Podstawą podejścia pedagogicznego Rodariego była wyobraźnia dziecka. Pokłada on w dzieciach zaufanie, czym zrewolucjonizował literaturę dziecięcą stawiając w centrum najmłodszego czytelnika. W swoich dziełach przedstawia on dzieciństwo jako okres wielkiej ciekawości świata, połączonej z nieskończoną wyobraźnią. Przedstawia sytuacje z życia codziennego opisując je językiem zrozumiałym dla maluchów. Według niego dzieci są w stanie zrozumieć każdy temat „dorosłych”, jeśli tylko będziemy z nimi rozmawiać ich językiem.

Piszę Wam o nim i o tej książce, ponieważ uważam, że te jego odpowiedzi na pytania są piękne i wartościowe nie tylko dla dzieci, ale również dla nas dorosłych. Co więcej, jeśli uczycie się włoskiego i chcielibyście powalczyć z włoskim tekstem w oryginale, to teksty Rodariego są naprawdę przyjemne do nauki. Wstawię Wam tutaj jeden, aby zachęcić Was do lektury.

Vorrei sapere in che consiste la felicità e se si può essere felici tutta la vita

Per essere sicuro di non sbagliare a rispondere, sono andato a cercare in un grosso vocabolario la parola felicità ed ho trovato che significa “essere pienamente contenti, per sempre o per un lungo tempo”. Ma come si fa ad essere “pienamente contenti”, con tutte le cose brutte che ci sono al mondo, e con tutti gli errori che facciamo anche noi, ogni giorno dell’anno? Ho chiuso il vocabolario e l’ho rimesso in libreria, con molto rispetto perché è un vecchio libro e costa caro, ma ben deciso a non dargli retta. La felicità dev’essere per forza qualche altra cosa, una cosa che non ci costringa ad essere sempre allegri e soddisfatti (e un po’ stupidi) come una gallina che si è riempita il gozzo. Forse la felicità  sta nel fare le cose che possono arricchire la vita di tutti gli uomini; nell’essere in armonia con coloro che vogliono e fanno le cose giuste e necessarie. E allora la felicità non è semplice e facile come una canzonetta: è una lotta.

Non la si impara dai libri, ma dalla vita, e non tutti vi riescono: quelli che non si stancano mai di cercare e di lottare e di fare, vi riescono, e credo che possano essere felici per tutta la vita.

Gianni Rodari „Il libro dei perché”

CASA NATALE DI GIANNI RODARI | Città Curiosa (cittacuriosa.it)

Liceo delle scienze umane – Wikipedia

La biografia di Gianni Rodari, il maestro che credeva nella creatività dei bambini (tuobiografo.it)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Powrót do góry